A A A
Icoon Mantelzorgondersteuning

Voor al uw vragen op het gebied van welzijn, zorg, werk & inkomen, wonen, jeugd(hulp) en gezin.

Informatie over mantelzorg voor professionals

Bent u huisarts of professional in de zorg en komt u in uw werk in contact met mensen die voor iemand
anders zorgen? Lees op deze speciale pagina voor professionals wat u zelf voor hen kunt betekenen en waar u naartoe kunt verwijzen voor hulp.

Kies een categorie



1. Wat is mantelzorg?

1. Welke definities zijn er voor mantelzorg?

Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit zijn omgeving. Dit kan een partner, ouder of kind zijn, maar ook een ander familielid, vriend of kennis.

Jonge mantelzorgers zijn kinderen en jongeren t/m 24 jaar die opgroeien met een familielid dat chronisch ziek of gehandicapt is of een psychische aandoening heeft.  

2. Wat voor cijfers over mantelzorg zijn bekend?

Landelijk:

  • 1 op de 3 Nederlanders (16+) gaven in 2016 mantelzorg (circa 4,4 miljoen mantelzorgers)
  • 8,6% van de mantelzorgers voelt zich zwaar belast
  • Ongeveer vijf of op de zes mantelzorgers geniet van de leuke momenten van het zorgen

Cijfers voor Zaanstad (2017):

  • 38.832 Mantelzorgers 15 jaar of ouder
  • 33.978 Mantelzorgers die langdurig zorgen (meer dan 3 maanden)
  • 6.674 Mantelzorgers langdurig en intensief (meer dan 8 uur per week)
  • 3.340 Mantelzorgers zwaarbelast

Bewustwording (landelijk):

  • 1 op de 4 mantelzorgers beschouwt zichzelf als mantelzorger
  • 1 op de 3 mantelzorgers is niet op de hoogte van mantelzorgondersteuning
  • 1 op de 10 mantelzorgers heeft behoefte aan respijtzorg, maar krijgt het niet

Werkende mantelzorgers(landelijk):

  • 5 op de 6 mantelzorgers tussen 18 en 65 jaar heeft betaald werk
  • 1 op de 4 werknemers combineert betaald werk met mantelzorg
  • 1 op de 20 werknemers combineert betaald werk met minstens 8 uur mantelzorg per week (landelijk ongeveer 400.000 werknemers)

Jonge mantelzorgers(landelijk):

  • 9500 mantelzorgers onder 18 jaar in Zaanstad
  • 1 op de 5 jongeren tussen 12-16 jaar groeit op met een chronisch ziek gezinslid. Zij kunnen een lagere kwaliteit van leven ervaren o.a. door bezorgdheid en gepieker over hun gezinslid en hebben verhoudingsgewijs vaker last van inslaapproblemen, vermoeidheid en gevoelens van uitputting.

Formele versus informele zorg:

  • 60-80% van alle zorg die in Nederland wordt gegeven, wordt door mantelzorgers geboden.

Bronnen:

  • MantelzorgNL
  • “Voor elkaar ‘(SCP, 2017)
  • “Informele hulp, wie doet er wat?” SCP, 2015
  • “Werk en mantelzorg”, SCP, 2019
  • “Bezorgd naar school”, SCP, 2020
  • ZonMw,2011
  • Stichting Mantelzorgers onder elkaar, website

3. Hoe wordt mantelzorg omschreven?

Zorgen voor je naaste is voor de meeste mensen vanzelfsprekend. Mantelzorgers verlenen de zorg vanuit de relatie met hun naaste, veelal uit liefde. Mantelzorgers staan doorgaans heel positief tegenover de taak die zij op zich hebben genomen. Het bieden van mantelzorg geeft vaak voldoening.

Wat doet een mantelzorger?

De geboden hulp is divers en vaak een combinatie van onderstaande hulp:

  • gezelschap, troost, afleiding, contact met de buitenwereld, een luisterend oor
  • verzorging (douchen, aankleden)
  • eten en drinken bereiden, eventueel aanbieden en helpen met eten
  • structuur en begeleiding bieden en zo nodig toezicht
  • administratie, geldzaken
  • regeltaken: aanvragen en regelen van hulp- of zorgvoorzieningen
  • hulp in het huishouden (schoonmaken, boodschappen)
  • verpleging (medicatie geven/toedienen, injecteren, wonden verzorgen)
  • vervoer en begeleiding naar de arts, kapper enz.
  • klussen in en rondom het huis
  • sociale activiteiten organiseren en begeleiden  (verjaardagen, bezoekjes, uitstapjes)

Mantelzorg onderscheidt zich van vrijwilligerswerk

Mantelzorgers:

Vrijwilligers:

bieden de zorg omdat het op hun pad komt vanwege hun   relatie met de zorgvrager

kiezen ervoor om te zorgen, bij de start is er meestal   (nog) geen emotionele band

zorgen soms 24 uur per dag

verlenen hun zorg voor een beperkt aantal uren

kunnen hier niet zomaar mee stoppen

kunnen hier op eigen initiatief mee stoppen

verrichten soms verpleegkundige handelingen

verrichten zelden verpleegkundige handelingen

zijn familie of anderszins persoonlijk betrokken

werken vaak vanuit een organisatie

 

Draaglast – draagkracht

Mantelzorgers zijn net zo divers als de inwoners van Zaanstad. Een veelheid van factoren beïnvloeden enerzijds hun draaglast  en anderzijds hun draagkracht:  

  • de behoefte van de zorgvrager,
  • de cultuur van waaruit verwachtingen en normen voortkomen,
  • het intellectuele, sociale en emotionele kapitaal van de mantelzorgers zelf,
  • het type netwerk waarin zij zich bevinden,
  • het beschikbare aanbod en de wijze waarop dat georganiseerd is.

Netwerken

In mantelzorgsituaties komt formele en informele zorg bij elkaar. Er ontstaan netwerken die zich per situatie verschillend kunnen ontwikkelen, gezond of juist risicovol. Juist omdat we in ons werk vanuit het SWT de aandacht verbreden van het individu naar het netwerk is het herkennen van het type netwerk behulpzaam bij onze interventies.

Er  zijn 5 type netwerken te onderscheiden:

  1. gemengd netwerk: een gezonde combinatie van zorg door familie en zorg door professional
  2. familienetwerk: de familie voert zelfstandig de zorg uit, ze vinden zelf de nodige informatie
  3. professioneel netwerk: de familie verwacht dat de professionele zorg de regie in de hulpverlening pakt, of er is specialistische zorg nodig als aanvulling op de familiezorg. Risico treedt op als de professionele zorg niet de regierol pakt en geen goed contact legt met de familie. Van belang is dat de professional zich richt op alle personen in het netwerk waardoor verwachtingen kunnen worden uitgesproken. Ook kan het helpen de centrale mantelzorger te ondersteunen met een persoonlijk begeleider om de regie te bevorderen.
  4. geïsoleerd spilzorgnetwerk: de mantelzorger zorgt in zijn/haar eentje voor partner of ouders, ‘wij rooien het samen wel, ik kan de zorg wel aan’ / ‘een goede vrouw zorgt zelf voor haar man’ / ‘je gehoorzaamt je ouders’. Er is vaak alleen contact met de huisarts; kans op eenzaamheid  en overbelasting is groot omdat het onopgemerkt blijft. Signaleren is belangrijk!
  5. teleurgestelde spilzorgnetwerk: bij psychiatrische hulpvragers, waar slechts één mantelzorger in beeld is (gebleven). Deze spilzorger is teleurgesteld in de overheid en sociale omgeving en had met al haar/zijn kennis en ervaring meer bij de zorg betrokken willen worden. Gevolg is balancering op de rand van overspannenheid met vereenzaming.

2. Het belang van signaleren en ondersteunen

1. Wat is het belang van signaleren en ondersteunen van mantelzorgers?

Mantelzorgers zijn onmisbaar in onze samenleving. Iedereen krijgt vroeg of laat te maken met mantelzorg. De druk op mantelzorgers zal de komende jaren toenemen; ouderen met complexe gezondheidsproblemen wonen langer thuis en het aantal mantelzorgers neemt af.

Goede en preventieve informatie en ondersteuning is essentieel om mensen te faciliteren bij het bieden van hun vanzelfsprekende mantelzorg, zodat hun relatie en gezondheid in balans blijft. In sommige gevallen is de situatie zo zwaar of complex dat er meer hulp nodig kan zijn.

Belangrijkste redenen om (jonge) mantelzorgers te ondersteunen.

-          Voorkomen van overbelasting Volwassen mantelzorgers kunnen overbelast raken en niet de dingen doen die nodig zijn voor hun eigen welzijn. Zij kunnen daardoor zelf ziek worden en bijvoorbeeld uitvallen op hun werk of in de zorg voor hun gezin. Zij hebben dan zelf zorg nodig!

-          Voorkomen van ontspoorde zorg Mantelzorgers kunnen incompetent zijn (door onvoldoende netwerk of vaardigheden of door overbelasting) waardoor de zorg voor de naaste in het gedrang komt en zelfs ontspoort. Hierdoor zal er meer professionele zorg nodig zijn dan wanneer dit van begin af aan goed is opgebouwd.

-          Voorkomen van ontwikkelingsstoornis Kinderen en jongeren kunnen worden geschaad in hun ontwikkeling. Zij kunnen bijvoorbeeld opleidingskansen of een sociaal leven missen of een te verantwoordelijke rol krijgen die niet past bij hun leeftijd. Vaak komt dit pas op latere leeftijd tot uiting. Regelmatig komt het voor dat zij hiervoor professionele hulp nodig hebben.

Actieve signalering is noodzakelijk vanwege:

-       Vanzelfsprekendheid:

Mantelzorg overkomt mensen. Ze bieden het vaak vanzelfsprekend, kinderen groeien er in op, en weten vaak niet beter dan dat het zo is en hoort.

-       Vraagverlegenheid:

Omdat het zo vanzelfsprekend is vragen mensen niet zo gemakkelijk hulp of ligt er een taboe op. Ze vragen bijvoorbeeld geen hulp:

  • Voor hun naaste omdat ze vinden dat ze het zelf moeten bieden of omdat hun naaste liever geen buitenstaander als hulpgever wilt.
  • Voor zichzelf omdat dat als misplaatst voelt, de ander is immers ziek of beperkt!
  • Als ze wél hulp willen vragen weten ze vaak niet waar ze daarvoor terecht kunnen.

-       Langdurig en intensief:

Overbelasting sluipt er in, vooral als de situatie intensief en langdurig is.

-       Onvoldoende competenties:

Het zorgen voor een naaste brengt verantwoordelijkheden en taken met zich mee waar mensen niet altijd mee bekend of geschikt voor zijn.

Omdat de mantelzorgers zo divers zijn zal de behoefte aan ondersteuning net zo divers zijn. De een heeft alleen duidelijke informatie nodig, de andere praktische ondersteuning, een derde heeft stimulans nodig om ontvankelijk te zijn voor zorg van derden, een vierde een sparringpartner om mee  te denken met het totale proces van emotionele en praktische verwerking. Vaak hebben mensen een combinatie van dit alles nodig.


4. Wat doet het Sociaal Wijkteam?

1. Wat is de opdracht van het Sociaal Wijkteam?

Het SWT richt zich op het signaleren, informeren, faciliteren en (preventief) ondersteunen van mantelzorgers en jonge mantelzorgers. Daarnaast brengt zij mantelzorg onder de aandacht bij de netwerkpartners.

Bewustwording over mantelzorg is hierbij belangrijk:

-          Bij bewoners:
Inwoners van Zaanstad zijn zich bewust dat iemand mantelzorger of jonge mantelzorger is. Hierdoor herkennen ze eerder informatie en ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. Zo kunnen mantelzorgers betere keuzes maken in het bieden en organiseren van zorg en het bewaren van een gezonde balans. Anderen kunnen mantelzorgers hierop attenderen en ondersteunen.

-          Bij netwerkpartners:
Professionals en vrijwilligers in zorg en welzijn en op scholen kunnen mantelzorgers herkennen en voorzien hen van informatie, ondersteuning en/of verwijzing naar SWT

-          Bij alle inwoners.
Het Sociaal Wijkteam is dé ingang voor mantelzorgers om informatie, advies of ondersteuning te vragen.

2. Wat is de werkwijze van het Sociaal Wijkteam?

Van belang is het om de rol van mantelzorger bespreekbaar te maken. Doe dit vooral in gewone termen zoals: wie zorgt er voor u nu u ziek/beperkt bent? Of hoe gaat het nu met u als partner/dochter/ouder nu u dit meemaakt en zoveel extra zorg moet bieden? Kan u dit combineren met uw eigen leven? Hoe reageren de (jonge) kinderen op de situatie?

‘Mantelzorg’ blijkt namelijk nog vaak een onbekend en vaak ook afstandelijk begrip. En als mensen de term al kennen, betrekken ze dit liever niet op zichzelf, omdat ze als partner/kind/ouder het vanzelfsprekend en vanuit deze relatie bieden.

Je kunt hen vervolgens uitleggen dat wat ze doen ‘mantelzorg’ is. En dat het goed is om dit te beseffen, omdat de zorgsituatie impact heeft op hun beider leven. De rol als mantelzorger is nieuw in hun leven en het is van belang om de zorgtaken zo goed mogelijk te organiseren. In het belang van hun naaste maar ook van hun zelf. Zo hou je een gezonde balans. Door te beseffen dat ze mantelzorger zijn zullen ze ook de informatie voor mantelzorgers beter herkennen en tot zich nemen.

Ook kun je bespreken welk beeld ze hebben van de ontwikkeling van het (ziekte)proces van de zorgvrager. Met wie kan de zorg worden gedeeld? Zijn er buren, bekenden, familie? Is er een backup als de mantelzorger zelf ziek wordt/uitvalt? Wat doet de mantelzorger voor zichzelf om op te laden? Wat wil de mantelzorger niet meer doen? Waar wil de mantelzorger juist meer tijd aan besteden?

Openingsvragen

Je kunt op verschillende manieren in contact met mantelzorgers komen. Hieronder de verschillende situaties met enkele openingsvragen als voorbeeld:

  • Als je te maken hebt met iemand met een beperking of ziekte: ‘Wie zorgt/zorgen er voor u nu u ziek/beperkt bent? Hoe gaat het met hem/haar/hen?’
  • Als de mantelzorger zelf de aanmelder is voor hulp voor zijn/haar naaste en aanwezig is bij het gesprek:
    ‘Hoe gaat het met u (als partner/dochter/zoon/ouder) nu u dit meemaakt? Hoeveel extra zorg biedt u nu? Kan u dit combineren? ‘Wat heeft u nodig?’
  • Als een hulpvrager klachten of problemen heeft die voortkomen uit de mantelzorgsituatie: ‘Wat is er gebeurd? ’Wat doet u allemaal?’ ‘Waar heeft u zorgen over?'
  • Als er kinderen zijn betrokken: ‘Hoe gaat het met de kinderen? Hoe reageren ze op de situatie? Wat voor impact heeft de situatie op hen? Maakt u zich zorgen? Wat zou helpen?

 


3. Herkennen van overbelasting

1. Hoe is overbelasting bij volwassen mantelzorgers te herkennen?

Overbelasting bij volwassen mantelzorgers kan ontstaan als:

  • De zorg 24 uur per dag nodig is.
  • Het gedrag van de naaste verandert.
  • De lichamelijke zorg te zwaar is.
  • De mantelzorger er alleen voor staat.
  • Er weerstand, vraagverlegenheid of er een taboe is op het vragen van hulp.

Signalen van overbelasting

  • Fysiek: hoofd- en buikpijn, verhoogde bloeddruk, hyperventilatie, pijn in nek, schouders of rug, duizeligheid, vermoeidheid, afnemende eetlust of vraatzucht.
  • Psychisch: schaamte- en schuldgevoelens, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, lusteloosheid, slaapproblemen, snel geëmotioneerd, piekeren.
  • Gedragsmatig: rusteloosheid, chaotisch, onverdraagzaam, agressief, verwaarloosd uiterlijk, meer drinken en roken, gebruik van kalmerende middelen.

Risicogroepen

  • Mantelzorgers van mensen met psychiatrische problemen.
  • Partners van mensen met dementie.
  • Partners van mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel.
  • Mantelzorgers (vaak vrouwen) van niet westerse afkomst.
  • Mantelzorgers op leeftijd (ouder dan 75 jaar).
  • Mannen.
  • Mantelzorgers die mantelzorg combineren met werk, kinderen en/of andere taken.
  • Geïsoleerde mantelzorgers.

2. Hoe is overbelasting bij volwassen mantelzorgers te herkennen?

Overbelasting bij jonge mantelzorgers kan ontstaan als:

  • Zij verantwoordelijkheden en zorgen hebben die niet passen bij hun leeftijd.
  • Zij minder tijd of mogelijkheid hebben om met leeftijdsgenoten te spelen, te sporten, huiswerk te maken of een bijbaantje te hebben.
  • Zij zelf aandacht tekort komen.
  • Zij hun eigen gezondheidsklachten of zorgen voor zich houden.

Het grootse verschil bij volwassen mantelzorgers is dat bij de jonge mantelzorgers hun ontwikkeling in de knel komt waardoor zij in het heden maar vooral ook in de toekomst er last van (kunnen) krijgen.

Signalen bij overbelasting

  • Fysiek: vermoeidheid, concentratieproblemen, druk/agressief, hoofdpijn/buikpijn.
  • Psychisch: gespannen, perfectionistisch, stil en teruggetrokken, eet- en slaapstoornissen, gebruik van verdovende middelen en alcohol (vluchtgedrag).
  • Gedragsmatig:  vroeg volwassen, hoog verantwoordelijkheidsgevoel, weinig contact met leeftijdsgenoten, plotselinge gedragsverandering, geen vriendjes mee naar huis, dalende schoolprestaties, schooluitval, geen tijd voor sport, hobby of bijbaantje.

Risicogroepen

  • Pubers van 12-16 jaar.
  • Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen.
  • Kinderen uit gezinnen van niet westerse afkomst.
  • Eenoudergezinnen.
  • Kinderen uit gezinnen met een ziekte waar een taboe op rust zoals psychiatrische aandoening, verslaving of depressie.

5. Adviezen voor professionals in de zorg

1. Hoe kunt u het beste hulp bieden aan volwassen mantelzorgers?

Vroegtijdig opsporen

  1. Vraag actief naar de mantelzorger. Als u in uw werk gericht bent op de persoon met een beperking of ziekte, wees u dan bewust dat er ook één of meerdere mantelzorgers zijn. Vraag er actief naar. Vaak komt iemand mee naar een consult of is aanwezig bij hulpverlening aan huis. Maar soms komt u de mantelzorger niet automatisch tegen.
  2. Vraag of iemand tijd besteedt aan zorg voor een ander. Omgekeerd kunnen klachten die u bij de cliënt/patiënt behandeld, gerelateerd zijn aan overbelasting door mantelzorg.
  3. Neem vragen over mantelzorg op in de intake-procedure, zodat het automatisch onder de aandacht komt.
  4. Zorg voor voorlichtingsmateriaal voor mantelzorgers, in de wachtkamer, folderrek, op de website, zodat zij zich erin herkennen en weten waar ze terecht kunnen. U kunt dit opvragen bij het Sociaal Wijkteam.

Signaleren van overbelasting

  1. Heb oog en oor. Laat merken dat u, behalve voor de patiënt/cliënt, ook oog en oor heeft voor de mantelzorger. Vraag expliciet aan de mantelzorger: hoe gaat het met u?
  2. Extra gesprek. Maak eventueel een aparte afspraak voor de mantelzorger of als dat niet binnen uw mogelijkheden valt, geef het advies om met een professional te praten.
  3. Check het risico op overbelasting. Op basis van wat u hoort en ziet bij de mantelzorger kunt u signaleren of iemand overbelasting ervaart of daar veel risico op heeft. Maak dit bespreekbaar.

Ondersteunen

  1. Bied een luisterend oor. Het onder woorden brengen en uiten van klachten als vermoeidheid of andere zorgen kan al bevrijdend werken. Hierdoor is de mantelzorger ook beter in staat een volgende stap te nemen richting inzicht en een oplossing.
  2. Zoek de samenwerking met de mantelzorger. Geef informatie over het ziektebeeld en de behandeling van de naaste. Hierdoor ervaart de mantelzorger gezamenlijke betrokkenheid en samenwerking. Ze ervaren dat ze er niet alleen voor staan en weten dat ze met signalen en vragen bij u terecht kunnen.
  3. Bevorder inzicht. Door deskundige informatie krijgt de mantelzorger ook meer inzicht in de ziekte, gedrag en begeleiding. Hierdoor kan hij/zij betere zorg en begeleiding geven, meer geduld opbrengen en een betere relatie houden met hun naaste.
  4. Heb oog voor de mantelzorger als mens. Wijs hen erop dat ze ook goed aan hun eigen gezondheid en behoeften denken. Dat komt indirect ook hun naaste ten goede. Maak bespreekbaar dat er andere hulp kan worden geregeld en dat dat geen schande of zwakte is.
  5. Stimuleer een groter netwerk. Vertel de mantelzorger, dat het belangrijk is om zorg te delen met het netwerk. Help hen concrete hulpvragen te formuleren en te bedenken aan wie ze die kunnen stellen.

Verwijzen naar adequate hulp

  1. Het Sociaal Wijkteam: www.swtzaanstad.nl. De 11 Sociale Wijkteams zijn in Zaanstad dé ingang voor mantelzorgers van jong tot oud voor informatie en ondersteuning, praktisch en emotioneel, individueel en collectief, voor hun naaste en henzelf.
  2. Meedenkers in Zaanstad: www.meedenker.zaanstad.nl. Onafhankelijke cliëntondersteuners bieden gratis en onafhankelijke ondersteuning. Een passende ervaringsdeskundige of professional trekt met de hulpvrager op en zorgt dat hun (leef)situatie weer te overzien is.
  3. Stichting MOE: www.mantelzorgersonderelkaar.nl. De Zaanse stichting Mantelzorgers onder elkaar biedt wekelijks lotgenotencontact en komt op voor de belangen van mantelzorgers.
  4. Patiëntenverenigingen. Google op aandoening en patiëntenvereniging. Naast informatie over de aandoening bieden de sites vaak aandacht aan mantelzorg.
  5. MantelzorgNL: www.mantelzorg.nl. De landelijke vereniging voor mantelzorgers biedt uitleg over alle thema’s waar mantelzorgers mee te maken hebben. Mantelzorglijn: 030-7606055.
  6. Mantelzorgmakelaar: http://www.mantelzorgmakelaar.nl. Zij nemen regeltaken over van mantelzorgers. Zorgverzekeringen bieden vaak een vergoeding.

2. Hoe kunt u het beste hulp bieden aan jonge mantelzorgers?

  1. Wees alert op jonge mantelzorgers.
    Als in een gezin iemand ernstig ziek of langdurig ziek, verslaafd of beperkt is dan zijn er jonge mantelzorgers. Wees alert op de impact hiervan.
  2. Toon belangstelling.
    Leef je in wat het voor de jongere betekent. Vaak hebben ze aanmoediging nodig om over thuis en hun zorgen te praten. Ze zijn verdrietig, schamen zich of voelen zich heel eenzaam. Neem de tijd en forceer niets in de gesprekken, laat het kind zelf bepalen wat hij of zij wil vertellen.
  3. Gebruik praktijkverhalen.
    Gebruik voorbeelden of filmpjes van andere jonge mantelzorgers. Het kan enorm steunen om verhalen te zien of horen van andere kinderen die in hetzelfde schuitje zitten, en dat hun eigen zorgen geen uitzondering zijn. Bijvoorbeeld op www.mantelzorg.nl/jongeren, www.jmzpro.nl of www.swtzaanstad.nl/mantelzorg.
  4. Wees alert op signalen.
    Als leerkracht, trainer of huisarts kun je signalen opmerken die ten onrechte een verkeerd beeld geven. Het afzeggen van trainingen of het niet of onvolledig inleveren van huiswerk, of een achteruitgang in de schoolprestaties kan het gevolg zijn van een thuissituatie waarin de jongere taken en of zorgen hebben. Probeer de juiste verklaring te achterhalen voor deze signalen.
  5. Verwijs naar hulpverlening.
    Bijvoorbeeld naar een intern begeleider of schoolmaatschappelijk werk, Sociaal Wijkteam, Kopp-groep bij Parnassia (bij ouders met psychische problemen), de brusjesgroepen van MEE/Jeugdteams. Als het kan en mag, betrek dan ook de ouder(s) erbij.
  6. Verwijs naar informatie op internet Op www.swtzaanstad.nl/mantelzorg* vind je alle informatie, ervaringsverhalen en aanbod. www.jong-zorgen.nl is de landelijke site van MantelzorgNL voor jonge mantelzorgers.
  7. Maak afspraken of pas regels aan.
    Jonge mantelzorgers hebben er baat bij als alles zo ‘gewoon mogelijk’ door kan gaan, zoals school, sport, spelen en bijbaantjes. Dit biedt hen afleiding, structuur en waardering. Kijk vanuit jouw professie of rol wat daarvoor nodig is en bespreek dit met hen.
  8. Help een kind mee te doen met activiteiten.
    Soms is er thuis extra hulp of oppas nodig zodat hij/zij wél mee kan met bv een schoolreisje of trainingskamp. Kijk of je dit kan regelen of vraag bv hulp van het Sociaal Wijkteam hierbij.
  9. Wijs op lotgenotencontact.
    De gezamenlijke Sociale Wijkteams, Parnassia, MEE en diverse sites bieden lotgenotencontact. Dit kan gericht zijn op ontspanning en erkenning, een ingang om ervaringen te delen of meer te weten te komen over de aandoening.
  10. Creëer breder begrip.
    Door aandacht te geven aan het onderwerp ontstaat meer herkenning waardoor jonge mantelzorgers eerder steun vinden. Denk aan posters en folders in wachtkamer of kantine of een gastles op school.

 

3. Van welke informatiematerialen kunt u gebruikmaken?

Hieronder vindt u allerlei materialen die u zou kunnen gebruiken om meer informatie te verstrekken over mantelzorg of als u zich graag wilt verdiepen in het thema. Alle materialen zijn voor medewerkers van de Sociale Wijkteams te vinden op de Zaanzoeker, onder kennisbank wijk> mantelzorg>gerelateerde documenten. Wilt u meer informatie over deze informatiematerialen? Neemt u dan contact op met de werkgroep communicatie van het Sociaal Wijkteam via e-mailadres a.burger@swt.zaanstad.nl

Flyer bewustwording “Zorg jij voor iemand in je omgeving?”

Flyer gericht op het bewust maken van inwoners in Zaanstad wat mantelzorg en jonge mantelzorger is en dat het Sociaal Wijkteam dé ingang is voor informatie, advies en ondersteuning voor mantelzorgers en jonge mantelzorgers.


Signaalkaart Mantelzorgers

A4 Kaart voor netwerkpartners met beknopte informatie over wat mantelzorg is, waarom ondersteuning belangrijk is, wat zij kunnen doen en wat het Sociaal Wijkteam biedt.


Signaalkaart Jonge Mantelzorgers

A4 Kaart voor netwerkpartners met beknopte informatie over wat jonge mantelzorgers zijn, waarom ondersteuning belangrijk is, wat zij kunnen doen en wat het Sociaal Wijkteam biedt.


Flyer Mantelzorgondersteuning vanuit het Sociaal Wijkteam

Flyer voor mantelzorgers met uitleg over wat het SWT in hun wijk voor hen kan bieden. Deze flyer wordt door elk wijkteam vormgegeven op basis van een format.


MantelzorgNieuwsbrief

Deze digitale nieuwsbrief is voor alle inwoners en netwerkpartners met gerichte informatie over mantelzorg in brede zin. Elk wijkteam kan dit aanvullen met lokale informatie volgens een format. Mensen kunnen zich digitaal aanmelden voor de digitale mantelzorgnieuwsbrief. Ze worden verstuurd vanuit de websites van de wijkteams.


MantelZORGkaart

De MantelZORG kaart is een instrument die in je gesprek met mantelzorgers kan gebruiken. Het doel is preventie van overbelasting. Door het gesprek wordt de mantelzorger zich meer bewust van de mantelzorgsituatie en wat dit voor impact heeft. Vervolgens komt naar voren wat kan helpen om in balans te blijven of zich beter te voelen. Door hier meer aandacht aan te geven kan overbelasting worden voorkomen of worden verminderd. De kaart biedt de mogelijkheid om samen met de mantelzorger out of the box te kijken naar wat energie geeft of ontlast. De kaart kan door de mantelzorger worden ingevuld en - als stimulerende herinnering - een prominent plekje krijgen, bv met een magneetje op de koelkast of whiteboard.


Ediz test

Met deze test meet de mantelzorger zijn/haar belasting. Het gaat om een globale inschatting en een momentopname. Bij langdurige zorg kan de mantelzorger regelmatig de vragenlijst invullen. Hierdoor krijgen zij zicht op de belasting op de langere termijn en op verbetering dankzij interventies.

Netwerkkaart

Een praktisch hulpmiddel om het netwerk en de behoefte aan hulp van de mantelzorger en de naaste in kaart te brengen: wie is goed waarin, wie kan waarvoor gevraagd worden, wanneer en hoevaak? Hoe verloopt de communicatie? 

Communicatieplan

Hierin wordt beschreven welke boodschap en met welke middelen de verschillende doelgroepen worden bereikt. De 7 doelgroepen zijn: onbewuste en bewuste mantelzorgers en jonge mantelzorgers, netwerkpartners, personen binnen Zaanstad die betrokken zijn bij het Mantelzorgbeleid, collega’s in de wijk.

Jaarplanning Communicatie

Concrete jaarplanning van berichten in de media en social media

PowerPoint Scholing Medewerkers SWT

Deze PowerPointpresentatie bevat kort informatie voor collega’s van de sociale wijkteams, bedoeld voor de scholing van SWT-medewerkers.

 
PowerPoint Mantelzorg voor netwerkpartners

Deze PowerPointpresentatie bevat kort informatie voor onze netwerkpartners, bedoeld voor scholing en voorlichting.

 

PowerPoint Jonge mantelzorg voor netwerkpartners

Deze PowerPointpresentatie bevat kort informatie voor collega’s van de sociale wijkteams, bedoeld voor de scholing van SWT-medewerkers en netwerkpartners.

4. Welke websites over mantelzorg zijn voor u interessant?

U kunt op verschillende websites terecht voor meer informatie over mantelzorg of als u meer info wilt over hoe u hulp en ondersteuning kunt bieden aan mantelzorgers. Hieronder vindt u deze websites op een rijtje:

  • www.swtzaanstad.nl/mantelzorg Zaanse website voor mantelzorgers, jonge mantelzorgers en zorgverleners

  • www.mantelzorgersonderelkaar.nl Mantelzorgersonderelkaar.nl is een initiatief van Stichting MOE en helpt mantelzorgers in Zaanstad met raad en daad en organiseert leuke ontspannende activiteiten. Het bestuur en vrijwilligers zijn veelal ervaringsdeskundigen en helpen mantelzorgers verder. Daarnaast geven zij advies aan huisartsen, artsenondersteuners en beleidsbepalers en uitvoerders van de gemeente Zaanstad en Sociale Wijkteams.
  • www.swtzaanstad.nl/mantelzorgwaardering en www.zaansemantelzorgpas.nl (tot 2021) Zaanse website over de Zaanse Mantelzorgwaardering: voorwaarden, aanmelden, besteding
  • www.meedenker.zaanstad.nl Meedenkers in Zaanstad: Onafhankelijke cliëntondersteuners bieden gratis en onafhankelijke ondersteuning. Een passende ervaringsdeskundige of professional trekt met de hulpvrager op en zorgt dat hun (leef)situatie weer te overzien is. Met name ZOED en JEZ zijn van belang betreffende mantelzorg!
  • www.mantelzorg.nl MantelzorgNL is de landelijke vereniging voor iedereen die zorgt voor een naaste. Mantelzorglijn: voor advies, informatie en een luisterend oor (T: 030 - 760 60 55, mantelzorglijn@mantelzorg.nl)

  • www.jmzpro.nl JMZ Pro zet zich in voor jonge mantelzorgers en hun gezinnen door betrokken professionals te faciliteren en ondersteunen. In de Week van de Jonge Mantelzorger besteden ze extra aandacht aan onze jonge helden.

  • Website: Patiëntenverenigingen.
    Google op aandoening en patiëntenvereniging. Naast informatie over de aandoening bieden de sites vaak aandacht aan mantelzorg.

  • www.mantelzorgmakelaar.nl Mantelzorgmakelaars nemen regeltaken over.  Zorgverzekeringen bieden vergoedingen.

Voor regionale websites kunt u verder nog denken aan: www.zorginderegio.steunwijzer.nl, Alzheimercafé, Parkinson, Zaai, Autisme, Mama Vita. Voor een actueel overzicht zie www.swtzaanstad.nl/mantelzorg